Tip 1 tot en met 5 – Een goede start
Help, je moet een stukje schrijven voor de nieuwsbrief! Een interview nog wel. Hoe pak je dat aan? In dit blog de eerste 5 tips.
Interview online
De tips gaan over het online interview. Dat is de beste manier. Een telefonisch interview heeft als nadeel dat je razendsnel aantekeningen moet maken. Een gesprek op locatie kan prima, maar het kost reistijd die je meestal niet in rekening kunt brengen. Online iemand spreken is efficiënter, sneller en makkelijker dan een gesprek op locatie (tenzij je een collega op kantoor interviewt natuurlijk). Bovendien, groot voordeel, kun je een onlinegesprek via Zoom, Webex of Teams opnemen, met behulp van de sessie-opneemknop of met je mobiel (dictafoonfunctie ingeschakeld en telefoon ernaast leggen). Het grootste voordeel is dat je dan niet mee hoeft te schrijven. Zo kun je beter focussen op het gesprek. En je mist niets.
Tip 1: bereid je goed voor
Dat geldt natuurlijk voor alles wat je doet. Maar bij interviews is het extra belangrijk. Wie ga je interviewen (naam en functie, Google even, dan weet je wie je spreekt) en voor wie schrijf je het stuk? En wat is het doel? Welke toon is gewenst, mag het kritisch zijn? Welke informatie kun je zelf al verzamelen over het gespreksonderwerp? Hoe lang mag het stuk worden?
Dat staat als het goed is allemaal in de briefing. Als je geen complete briefing hebt, vraag er dan naar bij je opdrachtgever.
Tip 2: verzin minimaal 6 goede vragen.
Open deur, zeker. Maar toch: leef je in in de lezers, de doelgroep voor wie je schrijft. Welke vragen hebben of zouden de lezers kunnen hebben over dit onderwerp? En welke vragen heb je zelf? Noteer minstens 6 vragen. De rest komt wel tijdens het gesprek. Gaat het om een lastig onderwerp en is het doel: de lezers informeren? Vraag dan in ieder geval naar de 5 W’s en de H (= wie wat waar wanneer waarom & hoe).
Tip 3: zorg voor stilte.
Een interview vraagt opperste concentratie. Want je bent aan het multitasken: de vraag stellen, naar het antwoord luisteren, daarop reageren en alvast aan de volgende vraag denken.
Dus: deur dicht, stilte, zorg dat je in een ruimte alleen zit, glaasje water en aantekenboekje met pen bij de hand en telefoon in de aanslag om het gesprek op te nemen.
Tip 4: print je vragen uit en hou de print bij de hand tijdens het interview.
Ik gebruik een simpele documentstandaard (A4 staand) en daar kijk ik op tijdens het gesprek. Soms ongemerkt, en soms zeg ik: “Even kijken, heb ik alle vragen gesteld?”. Mag allebei.
Tip 5: geef een goede introductie (dit kan ook vooraf, in je uitnodigingsmail).
Leg goed uit wat de reden en het doel is van het interview. Introduceer ook jezelf kort. Vergeet ook niet kort de procedure toe te lichten. Dit is ook belangrijk voor de geïnterviewde, interviews geven is voor veel mensen best spannend. En spreek je iemand aan met ‘je’ of ‘u’? Altijd netjes om dat even te vragen. Collega’s zijn natuurlijk bijna altijd ‘je’.
Voorbeeld introductietekst in mail:
* reden voor het interview: “Beste <…>, Wij kennen elkaar nog niet. Ik ben Pietje Puk, ik werk in opdracht van Jan Doedel aan een boekje Hoe overleef ik kantoor. Daarvoor interview ik 6 mensen van wie u er één bent. Fijn dat u meedoet!”
* procedure: “Het interview is online, via Zoom/Teams/Webex en duurt ongeveer een half uur. U krijgt de tekst van het interview tevoren in te zien voor een inhoudelijke check.”
Zeker in bedrijfsjournalistiek (bijvoorbeeld een personeelsblad, internetpagina of magazine voor externe relaties) is dit belangrijk, omdat de tekst dan ‘in dienst staat’ van de organisatie. De afdeling communicatie kijkt dan ook bijna altijd mee om de organisatieboodschap te bewaken. De mogelijkheid tot reageren maakt ook dat mensen makkelijker vrijuit spreken. Ze mogen het immers eerst teruglezen.
* planning: vervolgens vraag je in je mail wanneer de te interviewen persoon beschikbaar is. Het is handig als je daarbij je eigen agendaopties vermeldt.
* kondig tot slot aan dat je een interviewlinkje stuurt zodra de afspraak is gemaakt.
* let ook op of je onderwerpregel van de mail duidelijk is. Ik schrijf altijd iets als: ‘afspraak voor online interview, graag je reactie’. Dan weten mensen meteen dat er iets van ze wordt verwacht.
